Cmentarze stanowią wyjątkowe, sentymentalne miejsce materialnej i niematerialnej pamięci o przodkach. Z informacji odczytanych z cmentarzy można wnioskować o społecznym obliczu miejscowości, o stopniu zamożności, kulturze, religijności, itp. To świadectwo przemijania, swoistego piętna odciśniętego w przestrzeni. Nekropolie są symbolicznym miejscem kontaktu żywych i umarłych poprzez pamięć, która pozostaje w następnych pokoleniach. Również pamięć o przodkach i mieszkańcach wsi i miast jest pamięcią o własnej tożsamości na danym terenie i w danym regionie. Cmentarze opowiadają historię społeczności w różnej perspektywie czasowej i opowiadają historię mieszkańców. Nekropolie stanowią w sensie filozoficznym i materialnym świadectwo przeszłości, które pomaga wzmocnić pamięć i więź z przodkami. Dokumentują kulturę, religię, życie i śmierć.

Na terenach pogranicza cmentarze odgrywają szczególna rolą ponieważ nie tylko przenikają się tu kultury, ludzie, religie ale również tworzy się specyficzny układ tożsamościowy miejsca. W krajobrazie pogranicza od zawsze współistnieją różne, często „fragmentaryczne elementy przeszłości” opowiadające o historii miejsca i społeczności, jak również „krajobrazy śmierci”, które związane są z walkami podczas konfliktów i wojen, gdzie ginęli mieszkańcy danej miejscowości i tzw. „obcy”. Cmentarze stają się więc kontinuum strukturalno-funkcjonalno-czasowo-przestrzennym, które w miejscu i czasie nierzadko ulegają zmianom materialnym, a czasem nawet zupełnej destrukcji poprzez zapomnienie.

Tereny przygraniczne, szczególnie te, które po II wojnie światowej ponownie znalazły się w granicach Polski przechodzą transformację zarówno kulturową i społeczną. Ważne jest aby na tych terenach budować mocną polską tożsamość kulturową małych ojczyzn opartych na pokoleniach przesiedleńców nie niszcząc istniejących układów krajobrazu kulturowego odczytanego z wiejskich nekropolii.

Projekt, którego efekty znajdziecie Państwo na tym portalu finansowany był przez Ministerstwo Edukacji i Nauki z Programu Nauka dla Społeczeństwa, obszar badawczy: Humanistyka-Społeczeństwo-Tożsamość. Przyznana kwota grantu wynosiła: 485 978,00 PLN. Projekt trwał 24 miesiące (począwszy od 10.08.2022).

Liderem projektu był Uniwersytet Wrocławski, a zadania projektu realizował multidyscyplinarny zespół naukowców w składzie:

• • dr hab. Alicja Krzemińska (Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Geomorfologii),
  • dr inż. Anna Zaręba (Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Geografii Regionalnej i Turystyki),
  • dr inż. Anna Dzikowska (Akademia Wojsk Lądowych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu),
  • dr Kamil Pawłowski (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu).